In de Troonrede van dit jaar werd gemeenschapszin genoemd als een kracht die mensen verenigt. Ook werd stilgestaan bij mensen die zich voor een ander inzetten, bijvoorbeeld als vrijwilliger. Die gedachte past opvallend goed bij de geschiedenis van de Oranjevereniging Katwijk aan Zee. De verbondenheid met Oranje vormde daarbij vanaf het begin het natuurlijke vertrekpunt van de vereniging. Met dit artikel beginnen we een reeks waarin we regelmatig terugkijken op de geschiedenis van de Oranjevereniging Katwijk aan Zee.
Koningin Wilhelmina en Prinses Juliana op het strand, tijdens hun verblijf in Katwijk in 1916.
Van schoolfeest naar Oranjefeest
Aan het begin van de vorige eeuw werd de verjaardag van koningin Wilhelmina in Katwijk vooral op school gevierd. De geboorte van prinses Juliana in 1909 bracht daar verandering in. Er ontstond het idee om Koninginnedag groter aan te pakken en samen een echt Oranjefeest te organiseren. Aanvankelijk draaiden de plannen vooral om de schooljeugd.
Op 31 maart 1910 kwamen mensen bijeen in de Gemeentezaal, het gebouw naast de Vredeskerk dat bekendstaat als ‘het Witte Schooltje’. Het gebouw dateert uit 1848 en deed van 1906 tot 1948 dienst als gemeentezaal. Tegenwoordig is daar Electro World Peursum gevestigd, een van onze sponsoren. Daar werd een permanente commissie voor de Oranjefeesten gevormd. Die datum geldt nu als de oprichtingsdatum van de Oranjevereniging Katwijk aan Zee.
Enkele bestuursleden in 1919; v.l.n.r. J. van Zeyst, S. Burgerhout, J. Bakslag en J. Baalbergen
Van commissie naar vereniging
In mei 1911 werd besloten om van de commissie een echte vereniging te maken, met als doel het organiseren van volksfeesten in Katwijk aan Zee. Dat besluit ging niet vanzelf. De opkomst bij die bijeenkomst was zo laag dat de voorzitter eerst nog de vraag stelde of men er wel mee door moest gaan. De meerderheid besloot gelukkig van wel.
In juli 1911 volgde de eerste algemene ledenvergadering. Daar waren 40 mensen aanwezig – in de stukken omschreven als een geringe opkomst voor Katwijkse begrippen. Tijdens die vergadering werd het huishoudelijk reglement vastgesteld en het definitieve bestuur gekozen. In het eerste bestuur zaten onder anderen drie hoofdonderwijzers, een aannemer, een drogist, een reder en scheepmaker en de directeur van de Kalkovens in Valkenburg. Mensen met verschillende achtergronden die samen iets wilden betekenen voor Katwijk.
Het Vaandel van de Oranjevereeniging Katwijk aan Zee
Inmiddels telt onze vereniging rond de 2.000 leden, maar bij ledenvergaderingen blijkt die grens van veertig nog altijd opvallend lastig te doorbreken.
En toen meteen 1.400 kinderen op straat
Het eerste feest van de vereniging vond plaats op 31 augustus 1911, de verjaardag van koningin Wilhelmina. Daarmee stond Oranje vanaf het allereerste begin centraal in wat de vereniging organiseerde. ’s Ochtends was er feest op school. Daarna trok een optocht met muziek door Katwijk. Maar liefst 1.400 kinderen deden mee. En ’s avonds volgde nog een lampionoptocht vanaf restaurant De Zwaan.
Honderden zingende kinderen op het strand van Katwijk
Voor een jonge vereniging was dat meteen een flinke start. Vooral de schooljeugd speelde daarbij een belangrijke rol. Die band met kinderen is er nog steeds: tegenwoordig kennen we landelijk de Koningsspelen op scholen.
Gemeenschapszin als rode draad
Meer dan een eeuw later zijn de activiteiten veranderd, maar de gedachte erachter is nog altijd herkenbaar. Samen iets organiseren, tradities levend houden en ervoor zorgen dat jong en oud mee kan doen. De verbondenheid met Oranje vormde het begin van onze vereniging en loopt als een rode draad door onze geschiedenis. Generaties Katwijkers hebben die traditie ieder op hun eigen manier beleefd, gevierd en doorgegeven.
In een volgend historisch verhaal kijken we verder naar de vooroorlogse jaren en zien we hoe de vereniging zich verder ontwikkelde.
Tonnenpoort als erepoort in vroegertijden
